Feb,28, 2024, A weekend, of, spiritual,renual, at, St, Sahag, St Mesrob,Zarmine, Boghosian

 

ՀՈԳԵՒՈՐ  ՍՆՈՒՆԴ  ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՈՂ  ՇԱԲԱԹԱՎԵՐՋ  ՄԸ ՝

ՖԻԼԱՏԵԼՖԻՈՅ  Ս․ ՍԱՀԱԿ-Ս․ՄԵՍՐՈՊ  ԵԿԵՂԵՑԻԷՆ  ՆԵՐՍ

 

Զարմինէ Գ․ Պօղոսեան

 zarminekb@yahoo.com  Feb 28, 2024, Springfield, PA

Մեծ Պահքի շրջանի կիրակիներէն Անառակ Որդիին նուիրուած Կիրակիին նախորդ օրերը Փետրուար 23, 24-ը երկար պիտի յիշուի մեր համայնքէն ներս, մատուցուած հարուստ ու իւրօրինակ յայտագիրներով։

Ինչպէս որ հոս Հայց․ եկեղեցիներէն ներս աւանդութիւն դարձած է որ Մեծ Պահքի իւրաքանչիւր շաբաթավերջը իմաստաւորել դասախօսութիւններով կամ Սուրբ Գրային սերտողութեամբ, այս եկեղեցին ալ պատրաստուած է դիմաւորելու հետեւեալ դասախօսները  յաջորդաբար -  Դոկտ․ Գարօլայն Մեսրոպեան-Հիքմէն, Արփի Նագաշեան, Ալէքս եւ Դալար Սարաֆեանները, Դոկտ․ Ճէսի Արլէն, Սարկաւագ Յովհաննէս Խոստեղեանը, եւ Դոկտ․ Սիլվի Մերեանը։

            Փետրուար 23-ի շաբաթավերջը յատկանշական դարձաւ այն հանգամանքով որ երեք օր յաջորդաբար արարողութիւն տեղի ունեցաւ, եւ երկու օր յաջորդաբար վայելեցինք Արփի Նագաշեանի բծախնդրօրէն պատրաստած ելոյթները։

            Ուրբաթ երեկոյեան տեղի ունեցաւ Մեծ Պահքի շրջանին սպասուած Խաղաղութեան հսկումի Ժամերու իրիկնային ժամերգութիւնը, որուն յաջորդեց մեծ պահքի յատուկ համեղ ընթրիք։

Ուրբաթ գիշերուայ ընթրիքին յաջորդող դասախօսութիւնը նուիրուած էր Երուսաղէմի Հայ Համայնքի մասին  ի մասնաւորի ներկայ կացութեան մասին։

Օրուան դասախօս Արփի Նագաշեանը, ծնած եւ մեծցած ըլլալով Հին քաղաք Երուսաղէմի մէջ, հանգամանօրէն ծանօթացուց մեզ Ս․ Քաղաք Երուսաղէմի քարտէսին եւ այն անկիւնը` որ կը կոչուի հայկական հողամաս։ Ան սահիկներու օգնութեամբ եւ գեղեցիկ նկարներով պատրաստած իր ելոյթով մեզ փոխադրեց Սուրբ Քաղաք Երուսաղէմի շրջանները, ծանօթացուց հայկական բաժնին պատմական կարեւորութեան եւ այս օրերուն դիմագրաւած մարտահրաւէրներուն։

            Հայկական թաղամասին մէջ ապրած իր կեանքի փորձառութիւններով եւ անձնական պատկերացումներով Արփին միաժամանակ մտերմացուց մեզ Ս․ քաղաքի Սաղիմահայ կեանքին եւ ներկայիս դիմագրաւած դժուարութիւներուն, ինչպէս նաեւ հայկական տարածքը հայկական պահելու շուրջ ծագած մարտահրաւէրներուն:  

            Ներկաներէն ուղղուած հարցին թէ՝ «Ինչպէ՞ս սփիւռքը կրնայ լաւագոյնս աջակցիլ Հին քաղաք Երուսաղէմի հայ համայնքին»  ի պատասխան Արփին շեշտեց ըսելով-  «Ձե՛ր իսկ ներկայութեամբ․․․ Ուխտագնացութիւն կազմակերպեցէք դէպի Երուսաղէմ, որպէսզի աշխարհ իմանայ թէ որքան կարեւոր է այս անկիւնը հայերուս համար»:    

Հայերը ժամանակին, յետ եղեռնեան տարիներուն, Հայկական թաղամասին մէջ 20 հազարէն աւելի էին, հիմա հազիւ հազար(1,000) կամ հազար հինգ հարիւր (1,500 հոգի) կը հաշուըուի։ «Մենք՝ հայերս, պէտք է ցոյց տանք մեր հոգատարութիւնն ու հաւատարմութիւնը այդ հողակտորին հանդէպ, քանի որ այդ հողամասը ոչ միայն շատ արժէքաւոր է, այլ եւ դարերէ ի վեր մե՛զի է եւ հայերո՛ւս կը պատկանի։ Բնական է որ այս օրերուն կան այլ խումբեր, որոնք կը ջանան տիրանալ յատկապէս այդ հողակտորին» - ընդգծեց մեր Սաղիմահայ դասախօսը:

Յաջորդ օրը, Շաբաթ՝ Փետրուար 24-ին  Ս․ Սահակ եւ Ս․ Մեսրոպ եկեղեցւոյ Տիկնանցը կազմակերպած էր իւրայատուկ ճաշկերոյթ դասախօսութիւն՝ նուիրուած՝ Սրբադասուած Հայ Կիներու։  (Օրուան հասոյթին որոշ տոկոսը ծրագրուած է  նուիրել CASP-ին Հայաստանի մանուկներու հովանաւորութեան ծրագրին եւ Վանաձորի ծերանոցին)։

Օրուան յայտագիրը սկսաւ եկեղեցական արարողութեամբ։ Իրար քով եկած էին համայնքիս չորս հայկական եկեղեցիներու հոգեւոր հայրերը- Արժ․ Տ․Արմաշ Քհնյ․ Պաղտասարեանի հրաւէրով, Սուրբ Երրորդութիւն Հայց․ Եկեղեցւոյ հովիւ`  Արժ․ Տ․ Յակոբ Քհնյ․ Գէորգեանը, Ս․ Մարկոս Հայ Կաթողիկէ եկեղեցւոյ Հովիւ՝ Արժ․ Տ․ Ասատուր Քհնյ․Մինասեանը եւ Ս․ Նահատակաց Հայ Աւետարանական Եկեղեցւոյ հովիւ՝Պատվելի Հեթհըր Օհանեսօնի հետ:

Եկեղեցւոյ արարողութենէն ետք Ֆիլատելֆիոյ հայկական բոլոր եկեղեցիները ներկայացնող 100-ի մօտ հիւրերը հրաւիրուեցան գեղեցկօրէն ու օրուան պատշաճ յարդարանքով պատրաստուած մեծ սրահը։ Ս․ Սահակ Եկեղեցւոյ Ծխական Խորհուրդի ատենապետուհի՝ Տիկին Ժիւլիէթ Տէյիրմէնճիի եւ եկեղեցւոյ ժրաջան օգնական տիկիններուն պատրաստած Մեծ Պահքի յատուկ ճաշացուցակով հարուստ համադամ ճաշերը կը սպասէին բոլորին։

Պատվելի Հեթհըրին օրհնութեան աղօթքով ընթացք առաւ յայտագիրը։ 

Ապա եկեղեցւոյ Հովիւ Արժ․ Տ․ Արմաշ Քհնյ․ Պաղտասարեանը ողջունեց ներկաները բարի գալուստ մաղթելով ներկաներուն, ի մասնաւորի օրուան հրաւէրին ընդառաջած հոգեւոր հայրերուն եւ երէցկիներուն։

Տիկին Էմիլի Թերճիմանեանը մտերմիկ ու քնքոյշ խօսքերով ներկայացուց իր ընկերուհի եւ Ս․ Ներսէսի դասընկերուհի՝ օրուան պատգամաբեր Օրդ․ Արփի Նագաշեանը։ Արփին աւարտած է Սուրբ Ներսէս եւ Սուրբ Վլադիմիր ուղղափառ աստուածաբանական ճեմարանները, ստացած ե նաեւ իր Պսակաւոր եւ Մագիստրոս վկայականները եւ այժմ կ՛աշխատի իր աւարտական թէզին վրայ Դոկտորականի համար, նիւթ ունենալով- «Յոբի գիրքը հայ աւանդութեան մէջ»։

Արփի Նագաշեանի օրուան նիւթն էր 8-րդ դարու հայ կին բանաստեղծ, շարականագիր, երաժիշտ՝ Խոսրովիդուխդը: Արփին շեշտը դրաւ թէ ինչպէս Խոսրովիդուխդը իր սիրելի եղբօրը՝ Վահանին կորսնցուցած ըլլալու անսահման վիշտը վերածեց «Զարմանալի է ինձ»  գեղեցիկ օրհներգի եւ քաջալերելով թելադրեց որ իր ունկընդիրներն ալ ձեւ մը գտնեն իրենց կեանքի վիշտը փոխարինելու ծառայութեամբ, եւ սէր՝ նուիրելու շուրջիններուն, ինչպէս նաեւ օգնել շուրջիններուն որ անոնք ալ իրենց վիշտը փոխարինելու սեփական ճանապարհը կարենան գտնել:

Արփիին ելոյթէն ետք Տիկնանցի ատենապետուի Տիկին Բամելա Մամուրեանը մի քանի տողով բացատրեց յայտագրին յաջորդ բաժինը եւ հրաւիրեց եկեղեցւոյ նախկին հովիւներէն՝ հոգելոյս Արժ․ Տ․ Բարի Քհնյ․ Մեթճեանի Երէցկինը  Տիկին Անժէլ Մեթճեանը, որպէս հաղորդավար հրաւիրելու ներկայ երէցկինները։ Ան սիրով ընդառաջելով հրաւէրին ներկայացուց Ֆիլատելֆիոյ շրջանէն ներկայ գտնուող երեք Երեցկիներ՝ Աննա Գէորգեանը՝ Սուրբ Երրորդութիւն Հայց․ եկեղեցիէն, Արփի Մինասեանը՝ Սուրբ Մարկոս Հայ Կաթողիկէ եկեղեցիէն, ինչպէս նաեւ հիւրընկալ եկեղեցի Ս․ Սահակ-Ս․ Մեսրոպի Երէցկին ՝ Տիկին Մարան Պաղտասարեանը։

Երեք երիտասարդ Երէցկինները, քով-քովի նստած, շարքով ներկայացուցին իրենք զիրենք։ Իրենց տրուած կարճ հարցաթերթիկին պատասխանելով անոնք պատմեցին թէ ինչպէս դարձեր են Երէցկին։ Անդրադարձան նաեւ իրենց պաշտօնի բերումով համայնքի ակնկալութիւններուն, համայնքի անդրադարձը՝ իրենց անհատական կեանքի ուրախութիւններուն ու մարտահրաւէրներուն։

Իւրաքանչիւրին պատմութիւնը եզակի էր եւ արտայայտութիւնները մտածուած, որոնք կրցան ներկաներուն անկեղծօրէն ծանօթացնել իրենց աշխարհը: Զիրենք կապող ու ներկայացնող ընդհանուր գիծը անխուսափելիօրէն իրենց անսակարկ նուիրումն է համայնքին ու աջակցութիւնը իրենց ամուսիններուն եւ անոնց հոգեւորական կոչումին:

Վերջապէս, շաբաթավերջը հասցուց մեզ Անառակ որդիին նուիրուած Կիրակիին։  Տէր Արմաշը իր ոգեւորիչ քարոզով մեզի հասկցուց Աստուծոյ աչքին առաջ մեր ունեցած կամ գրաւած արժէքին մասին։ Նոյնիսկ այնպիսի հանգամանք-ներուն երբ  մենք կը կորսնցնենք մեր ճամբան Անառակ Որդիին պէս, եւ կրնանք մտածել, թէ «Աստուած, ինչո՞ւ կը փնտռէ զիս, երբ ես կորսնցուցած եմ իմ ճամբաս»։

Ո՞րն է մեր արժէքը Աստուծոյ առաջ: Տէր Արմաշը շարունակեց. «Մենք իւրաքանչիւրս Աստուծոյ համար անգին գոհարի մը պէս ենք։ Ան մեզ ստեղծեց ի՛ր պատկերով: Աստուած իր շունչը փչեց մեր մէջ: Մենք Աստուծոյ զաւակներն ենք: Եւ հակառակ անոր որ մենք կարող ենք մեղք գործել, մեղքը մեր իսկական բնոյթը չէ. մենք կարող ենք մաքրուիլ Աստուծոյ կողմէ: Աստուած մեզմէ իւրաքանչիւրին մէջ է: Ասիկա ԻՐ մնայուն նշանն է: «Ես քու մէջդ եմ, եւ դուն իմ մէջս ես»։

Տէր Արմաշը եզրափակեց՝ անգամ մը եւս յիշեցնելով, որ կարեւոր է որ «Մենք մեր ժամանակը օգտագործենք Մեծ Պահքի շրջանին՝ Աստուծոյ աւելի մօտենալու համար»:

Արարողութեան յաջորդող Սուրճի պահուն Եկեղեցւոյ Կիրակնօրեայ դպրոցին 3-5-րդ դասարանի կրտսեր աշակերտները օրուան դասէն ետք, որպէս իրենց ուսումնական ծրագրի մաս՝ խոհանոց գացին Տիկին Ժիւլիէթէն սորվելու Հայկական խոհանոցին մասին: Աշակերտները նախընտրեցին տիկին Ժիւլիէթին օգնելով սորվիլ ինչպէս ձուազեղ եւ ձաւարով փիլաւ կը պատրաստեն եւ ապա ամբողջ ուտելիքը դասաւորելով հրամցնել ժամուորներուն։

Ինչպէս որ Առակը կ՛ըսէ (22:6) «Մանուկը կրթէ իր ճամբան սկսած ատենը, որպէսզի իր ծերութեան ատենն ալ անկէ չխոտորի» -  Նոր սերունդի մատղաշ ձեռքեր, կը սորվին օրինակով եւ գործնական աշխատանքով։ Շատ ապրիք դուք, եւ շարունակեցէք Աստծոյ անունով ծառայութիւն մատուցանել ազգին եւ եկեղեցւոյ ընտանիքին։

 

zarminekb@yahoo.com  Feb 28, 2024, Springfield, PA

Souren Danelian,Prof, Spurk Center,Yerevan,Armenia,About Zarmine Book,Azezen,Ameriga,2021

 

ՈՒՍՈՒՑՉԻ ԵՒ ԱՐՈՒԵՍՏԱԳԷՏԻ ՍԻՐՈՅ ԴԱՇԻՆՔԸ

ՍՈՒՐԷՆ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ 14 Մարտ, 2021, Երեւան

 

            Բոլորովին էլ անծանօթ անուն չէ Զարմինէ Պօղոսեանը Սփիւռքի կրթական մի[1]ջօրէականներում: Նրա անուանը ընթերցողը կարող է հանդիպել Սփիւռքի տարբեր պարբերականներում: Կ’ուզենայինք արձանագրել մեր տպաւորութեամբ ոչ երկրորդական մի հանգամանք. հիւրընկալութիւնը, որ վայելում է Զարմինէ Պօղոսեանը հայկական մամուլի էջերում՝ պոլսահայ «Մարմարա»ից ու «Ժամանակ»ից մինչեւ լիբանանահայ «Շիրակ» ու «Զարթօնք», մինչեւ ամերիկահայ «Հայրենիք», «Նոր կեանք» ու «Պայքար», արդէն իսկ գնահատական է, վստահութեան գիր: Սուրիական հայաշունչ գիւղաքաղաք Ազէզից մինչեւ Նիւ Եորք, մինչեւ ամերի[1]կեան հեռաւոր ափեր ձգուող մտաւորական-մանկավարժի, մշակութային գործչի կարեւոր առաքելութիւնը Սփիւռքի դժուարին պայմաններում հայերէնին ու գրա[1]կանութեանը ծառայելու աներկբայ ընթացքն է՝ իբրեւ դաստիարակ ու իբրեւ հայ գրի ու մշակոյթի «արթուն պահակ», ինչպէս մի այլ առիթով ձեւակերպել է ինքը: Այստեղ պատշաճ պիտի գային Դանիէլ Վարուժանի խօսքերը.

Դաստիարակն է:.........................

Ձայնն այստեղէն, լոյսէն կու գայ:

Բառը կ’ելլէ, թըռիչներուն վրայ հուր կայ.

Զայն կ’արձակեն իրենց բոյնէն գիրքն ու կեանք:

Եւ դա յիսուն եւ աւելի տարիներ՝ իբրեւ նուիրումի ու զոհաբերութեան արտայայտութիւն, Սփիւռքի ու հայ մանուկի անմիջական կապի վկայութիւն՝ «զգուշաւոր հպումներով»: Զարմինէ Պօղոսեանը մեր բարդ ու դժուարին ժամանակների կապաւորն է, եւ իր մէջ ամփոփուած է ժամանակի ընթացքը՝ երբեմն խորդուբորդ, բայց միշտ ճակատագրին հաւատարիմ:

Անցած արգասաւոր մանկավարժական ու մշակութային կեանքի ոլորաններում կուտակած փորձառութիւնը նա ամփոփել է «Ազէզէն Ամերիկա» գրքում, որը լաւագոյնս պարզում է իր ուղին՝ Ազէզ լինի, Հալէպ, Նիւ Եորք, Նիւ Ջերսի թէ Սփրինգֆիլդ:

Սա մեր տարագիր աշխարհի երթուղին է՝ միշտ վերադարձի հաւատով լի, համախմբուելու յուսավառ ձգտումով: Իր յօդուածներում եւ տարաբնոյթ գրութիւններում նա զարգացնում է միաս[1]նական գրականութեան, միասնական կրթութեան մանկուց ունեցած փափաքը: Մեր գլխաւոր թշնամին մեր մէջ նստած հատուածայնութիւնն է, ընդգծում էր նա երեւանեան կրթական համաժողովներից մէկում:

Յիրաւի, մեզ պակասում են միասնական ծրագրերը, կրթութեան միասնական տեսլականը, գրականութեան ընկալման միասնական մայրուղին: 4 Ստուար այս հատորով հեղինակը արձանագրել է մշակութային-մանկավարժական իր փորձա-ռութիւնը, տեսողութիւնը՝ սեփական կենսագրութեան կողքին միշտ ուրուագծելով նաեւ իր ապրած միջավայրերի գրամշակութային յատկանշական կողմերը:

Գիրքն իր տարբեր ենթաբաժանումներով ուղղորդում է ընթերցողին՝ կազմելու մարդկանց ու հետաքրքրութիւնների ազգային ու համամարդկային այն շրջանակը, որ առանձնացնում է հեղինակին, որը բերում է ինքը իր ընտանեկան դաստիարակու-թիւնից, աւանդոյթներից, որ մշակել են Գալայճեանները տասնամեակների ընթացքին՝ եղբայրը՝ Տէր Վրթանէսը՝ ուաշինգթոնեան հովուական իր ծառայութեամբ, Վազգէնը՝ նկարչական իր ձիրքերով, Անին՝ սփիւռքեան հոգեբանական գիտական հետաքրքրու-թիւններով, Գէորգը՝ բանաստեղծական իր սիրոյ շարունա[1]կական դրսեւորումներով, եւ վերջապէս ինքը՝ միշտ կրթական առաջնագծում:

Այստեղ իր ընտանեկան բոլորուն տոհմածառն է եւ ինքը՝ մանկութեան ու պատանեկան յիշատակներից մինչեւ նոր ու անծանօթ հանգրուաններ: Աւելի կարճ՝ «Ինքնակենսագրութեան փոխարէն»: Սրանք գեղարուեստական շնչով առանձնացող վրձնահարուածներ են, դեռ աշակերտական նստարանից եկած գրութիւններ, որոնք, ինչպէս ժամանակին ուսուցիչն էր նկատել, թող որ «Վազգէն Շուշանեան հոտին», մխիթարականն այն է, որ իր տարբեր սերունդնե[1]րի սաներին այդ հոտն ու բոյրը փոխանցելու զօրութիւնն է ունեցել:

Ուր էլ որ նրանք գործելիս լինեն, իրենց մէջ տանում են զարմանահրաշ Զարմինէի ոգե[1]շունչ աշխարհից առնուազն մի մասունք: Ճիշդ է նկատուած, որ Պօղոսեանների ընտանեկան պատումի ճանապարհներով ամբողջանում է Անդրանիկ Ծառուկեանի «Երազային Հալէպի» նկարագիրը, որի կարօտը մխում է առ այսօր Հալէպում մտաւորա-կան հասակ առած կնոջ սրտում: Ժողովածուում իր «կեանքը կազմող անձերն են», իր միջավայրը, ուր հիմնա[1]կան տողանցքը ապահովում են ուսուցիչները՝ «հայ դաստիա-րակներու պանթէոնի» բնակիչներ Ազէզի Հոճա Համբարձում Պէրպէրեանից մինչեւ Հայկ Պարիկեան, Եղիա Ատուրեան, Երուանդ Ակիշեան ու բանաստեղծ Ժագ Յակոբեան:

Այստեղ միջավայրն ամբողջացնում են մշակութային գործիչները՝ բանաստեղ-ծուհի Սիլվա Կապուտիկեանը, գրողներ Սարգիս Վահագնը, Վարուժան Աճէմեանը, «երգահան կաղնին»՝ Սիրվարդ Գարամանուկը, բեմադրիչ ու դերասան Պերճ Ֆազլեանը, երաժիշտ եւ մեկնաբան-կատարող Շահան Արծրունին եւ շատ ուրիշներ, որոնց հետ հանդիպումները Զարմինէ Պօղոսեանի համար եղել են անկիւնադարձային, կազմել ճանաչողութեան եւ ընկալումների նոր հուն: Մի[1]տումնաւոր ենք բերում տարբեր ասպարէզներում նուաճումների հասած ներկայացուցիչների անունները, որոնց թուարկումն իսկ ցոյց է տալիս իմացութիւնների այն պաշարը, որ քաղել է ինքը, հարստացրել իր ներաշխարհը:

Զարմինէ Պօղոսեանը լաւ մանկավարժ է, բառի համեստ, բայց բուն ու ամբող-ջական նշանառութեամբ ու տարողութեամբ: Նա ոչ միայն վարուժանեան վերոնշեալ ձեւակերպումով մեր օրերի «դաստիարակն է», Նիւ Եորքի Սրբոց Նահատակաց Ամէնօրեայ Վարժարանի (ՍՆԱՎ) բազմամեայ տնօրէնը, այլեւ 5 դիտող-վերլուծաբան՝ լաւագոյն իմաստներով: Ժողովածուի մէջ առանձին վերլուծականներ են՝ կապուած թէ՛ մանկավարժի իր տեսողութեան հետ (յիշենք «Մանկավարժի օրագրէն էջեր» հատուածը), թէ՛ կրթութեան կազմակերպչի խոհերն ու մտահոգութիւնները («Աղքատ հայկական վարժարաններ հարուստ Ամերիկայի մէջ»)՝ բնութագրիչ ձեւակերպումներով:

Եթէ փորձենք ժանրային առումով սահմանել վերոնշեալ գրութիւնները, կարող ենք նկատել, որ Զարմինէ Պօղոսեանն էսսէիստ-յուշագրող է, փորձագրութեան վարպետ, ինչը սահմանակցում է խօսքը մի կողմից գեղարուեստական գրականութեան շաղախին, միւս կողմից՝ հրապարակագրութեանը:

Նրա յօդուածներից շատերը, իրենց ուսերին չվերցնելով հանդերձ գրականա-գիտական ծանրութիւն ու «ծանրամարսութիւն», պահելով խոհագրութեանը յատուկ «թեթեւ» ոճական կառոյցը՝ գեղարուեստական բնութագրումների հետ, գրախօսականներ են կամ վերլուծական էջեր (յիշենք Սարգիս Վահագնի «Արշիլ Կորքի» վէպի կամ, ասենք, Սիլվա Կապուտիկեանի, Վարուժան Աճէմեանի գրականութեան շուրջ մտորումները):  

Նրանցից շատերը տեղ են գտել «Գրականութեան ու գրողներու հետ» խորագրի ներքոյ, ինչպէս օրինակ բանաստեղ[1]ծուհի Մարօ Մարգարեանին, գրականագէտ, «Օրը օրին»ի Արա Գալայճեանին, թատերագիր Հրանդ Մարգարեանին, գրականագէտ ու ընկերային գործիչ Երուանդ Ազատեանին, գրող Յակոբ Միքայէլեանին նուիրուած տողերը:

Այս «թեթեւութիւնն է» նաեւ պատճառը, որ գրքի էջերն ընթերցւում են գեղարուեստական գրականութեանը բնորոշ յափշտակութեամբ:

Պատահական չենք դիտում նաեւ «Բանաստեղծական ներշնչումներ» խորագիրը կրող ենթաբաժնի առկայութիւնը, ուր հիմնականում ուսուցչի տեսողութեամբ հարստացած ձօներ են մայրենիին, առանձին անհատների կամ երկխօսութեան ուշագրաւ փորձեր, ասենք, պոլսահայ նորագոյն շրջանի խոշորագոյն բանաստեղծներ Զահրատի եւ Զարեհ Խրախունու հետ:

Ժողովածուի մէջ բաւական մեծ տարածութիւն են զբաղեցնում լրագրական էջերը՝ համայնքային կեանքն ամբողջացնող զանազան հանդիպումների ու հանդիսութիւնների շուրջ թղթակցութիւններ՝ «Մեր համայնքային կեանքէն» ընդհանուր խորագրի տակ, նաեւ հայրենական տպաւորութիւնները՝ 80-ականներին իբրեւ սփիւռքահայ ուսուցիչ վերապատրաստման առաջին այցելութեան շրջանից մինչեւ մեր օրեր, այլեւայլ տօների ու յիշատակի օրերի հետ կապուած պատառիկներ:

Իբրեւ ամփոփում՝ կարող ենք նկատել, որ գիրքը Զարմինէ Պօղոսեանի կեանքի ու գործի, մարդկանցից ու միջավայրից ստացած տպաւորութիւնների իւրօրինակ վերաքաղ-ընդհանրացումն է:

Եւ ինքը վկան է ու ականատեսը, մեր օրերի խորատես թարգմանն ու վաղուայ նկատմամբ հաւատաւոր արուեստագէտը:

Վարձքդ կատա՛ր, սիրելի՛ Զարմինէ Պօղոսեան, հայ դաստիարակների երթը շարունակող արուեստագէտ-մանկավարժ:

ՍՈՒՐԷՆ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ 14 Մարտ, 2021, Երեւան

at the podium-

Dr. Knarig Aprahamian -Seated - Left to right- Prof. Souren Danielian, Zarminé Boghosian, Archbishop- Mr. Edmond Azadian

Armenian Schools in Diaspora- Appeared in Yerevan Armenian Language & Literature in schools-Zarmine Boghosian-Dr Pergrouhi Svajian

 

 

 

 

Այս գրութիւնը լոյս տեսած է  Երեւան-Հայաստանի մէջ լոյս տեսնող «Հայոց Լեզու եւ Գրականութիւնը  Դպրոցում» Մարտ 2, 1990-ի թիւին մէջ։ 

ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅ ՎԱՐԺԱՐԱՆՆԵՐ

Նիւ Եորքի Պէյսայտ շրջանի Սրբոց Նահատակաց Ազգային (Ամէնօրեայ) Վարժարանը (ՍՆԱՎ-HMADS) վերջին քսանամեակին Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան ափին իրար ետեւէ բացուող աւելի քան երկոտասնեակ մը հաշուող ամէնօրեայ վարժարաններէն մին է։

Դպրոցին նշանաբանն է լաւ քաղաքացիներ եւ գիտակից հայեր պատրաստել,  հայ դպրոցականը զինել ամերիկեան կեանքի պահանջքներուն համաձայն, անոր հոգիին ու սրտին մէջ սերմանել սէրը լաւին ու գեղեցիկին, ներշնչել պատկանելիութեան զգացումը եւ գիտակցութիւնը ինքզինք տեսնելու որպէս յաջորդականութիւն պահող կարեւոր օղակ մը դարաւոր անցեալէն  քսանմէկերորդ դարը դիմաւորող հարուստ Հայ Մշակոյթին։

Սրբոց Նահատակաց Ազգային Ամէնօրեայ Վարժարանը Նիւ Եորք Նահանգի կրթական նախարարութենէն պաշտօնապէս վաւերացուած նախակրթարան մըն է – (3 տարեկանէն մինչեւ 11 տարեկան)- մանկամսուրէն մինչեւ վեցերորդ դասարան:

1987-88 ուուսումնական տարեշրջանը կ՛ընդգծուի մի քանի ողջունելի առիթներով։

- «Հայ Պարտէզ» անուամբ Մանկամսուրով սկսած այս նախակրթարանը այս տարի իր Քսանամեակը կը բոլորէ (1967-1987-88)։ Վարժարանին 1982-ի առաջին շրջանաւարտները այս տարի կ՛աւարտեն երկրորդականներ՝ մտնելու համար համալսարանական կեանքի ասպարէզ։

- Դպրոցի շրջանաւարտները այս տարի կը սկսին Շրջանաւարտից Միութիւն մը։ Աւելի քան 60 շրջանաւարտներու կոչ ուղղուցան, որ անոնք գան ու համախմբուին իրենց սիրելի կրթական հայ օճախին շուրջ։

Նուիրեալ անհատներու համախմբումը, յատկապէս հայ դպրոցին շուրջ, ամենագլխաւոր ազդակն է անոր յաջողութեան ու բարգաւաճման համար։

Այս տարի գլխաւոր պաշտօններով համագործակցաբար կ՛աշխատին Տիկին Սառա Տատուրեան՝ որպէս ընդհանուր վերատեսչուհի, Տիկին Զարմինէ Պօղոսեան՝ Տնօրէնուհի, եւ Տիկին Նատիա Իշկիւզար որպէս փոխ-տնօրէնուհի  եւ հայերէն լեզուի դասաւանդութեանց պատասխանատու։

Դպրոցը կը գտնուի Նիւ Եորք քաղաքի Քուինզ- Պէյսայտ շրջանի մէջ գտնուող Սրբոց Նահատակաց Առաքելական եկեղեցւոյ յարակից համալիրին մէջ։ Վարժարանը կը վայելէ մասնակի օժանդակութիւնը Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան, Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան, եւ այլեւայլ բարեսիրական ու շրջանաւարտից միութեանց։

Վարժարանը  հիմնադրամ մը հաստատած է նաեւ Հայց․ Եկեղեցւոյ հիմնադրամէն ներս (ACEF-Armenian Church Endowment Fund), առաւել` կ՛օգտուի նաեւ մեր ծնողներուն ու հայ գաղութի առատաձեռն ազգայիններէն գոյացած նուիրատուութիւններէն։

 

ՎԱՐԺԱՐԱՆԻ ՆՈՒԻՐԵԱԼՆԵՐԻՑ ՄԷԿԸ՝

Տօքթ․ Բերկրուհի Նաճարեան-Սվաճեան

 

Տօքթ․ Բերկրուհի Նաճարեան-Սվաճեան սփիւռքահայ մեր կեանքէն ներս իր ուրոյն տեղը գրաւած առանձնայատուկ այն անձնաւորութիւններէն մին է, որ ո՛չ միայն պարծանքն է իր սեռին ու պատկանած ժողովուրդին, այլեւ ներշնչման աղբիւր մը յարատեւ աշխատանքին ու բարձր նկրտումներու։ Ազնուազարմ հայ կնոջ այնպիսի տիպար մըն է ան, որ խուսափելով շռնդալից յայտարարութիւններէ իր մասնագիտութիւնն ու փորձառութիւնը ի սպաս կը դնէ ամենուրեք հանդարտ ու խոր հունով ներթափանցելով իւրաքանչիւր հարցի բնոյթին։

            Ծնած է 1918-ին՝ Խարբերդ, պատմական Հայաստանի մէջ, ինչպէս կը սիրէ յայտարարել ինք՝  Տոքթոր Սվաճեան։ Ուսումնատենչ անհատի իր գիծերը յայտնաբերուած են շատ փոքր տարիքէն։ 1928-ին յետ-պատերազմեան օրերուն գաղթական իր ընտանիքը երբ կը վերահաստատուի Հալէպ, ան իր ուումը կը շարունակէ Հալէպի Կիլիկեան վարժարանէն ներս, ապա Հալէպի Ամերիկեան աղջկանց Գոլէճ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան, յաջորդաբար կը դառնան իր ուսման կայանները հասնելու համար Միացեալ Նահանգներ՝ ուր Քորնէլ Համալսարանէն կ՛արժանանայ Մագիստրոս Արուեստից եւ Տոքթորայի վկայականներուն (1952) մանկավարժութեան, հոգեբանութեան եւ փիլիսոփայութեան ճիւղերուն մէջ։  

            Կ՛ամուսնանայ ատամնաբոյժ Տոքթոր Ստեփան Սվաճեանի հետ եւ բնակութիւն կը հաստատէ Պրուքլին- Նիւ Եորք։

            Ուսուցչական ասպարէզէն ներս իր առաջին քայլերը կը սկսին Հալէպի Ուսումնասիրաց Վարժարանէն,  յաջորդաբար շարունակած է Պէյրութի Ամերիկեան Գոլէճի, Ամերիկեան համալսարանի, մէջ, ուր կարճ ատենուայ մէջ մնայուն ամպիոնի վարիչի տիտղոսին արժանանալով կը հանդիսանայ երկրորդ կին դասախօսը, որ համալսարանի մօաւորապէս 150 տարուայ պատմութեան մէջ նման դիրքի կը տիրանար։

            Տօքթ․ Սվաճեանի կենսագրութիւնը մաս կը կազմէ Միջին Արեւելքի տասը ականաւոր կիներու նուիրուած գրքին։ Միացեալ Նահանգներու մէջ Փրոֆ․ Բերկրուհի Սվաճեան դասախօսած է  Գոլոմպիա համալսարանին մէջ։ 1968-էն սկասեալ կը դասախօսէ Պրուքլին Գօլէճի մանկավարժական հոգեբանութեան բաժնին մէջ, ուր կը հանդիսանայ մնայուն ամպիոնի տէր եւ վարիչ՝ ինը տարուայ շրջանով մը։

Ան մասնագիտական դասախօսութիւններով հանդէս ելած է Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան եւ Արեւմտեան ափերու զանազան կարեւոր համալսարաններու մէջ։ 1984-87 եղած է մասնագէտ խորհրդական։

Փրօֆ․ Սվաճեանի մանկավարժական հոգեբանութեան հարցերով կատարած ուսումնասիրութիւնները հրատարակուած են գիտական բազմաթիւ պարբերաթերթերու մէջ։ Իսկ հոգեբան Ուէյն Տենիսի հետ կատարած ուսումնասիրութիւնը «ԻՆՖԸՆԹ ՏԻՎԵԼՕԲՄԸՆԴ  ԷՆՎԱՅՐԸՄԷՆԹԸԼ ՀԷՆԴԻՔԷՓ - INFANT DEVELOPMENT ENVIRONMENTAL HANDICAP » ՎԵՐՆԱԳՐՈՎ ԼՈՅՍ ՏԵՍԱԾ Է 1956-ին։